Κάθε μεγάλη εκλογική διαδικασία, όπως αυτή της περασμένης Κυριακής για την Κεντροαριστερά, παράγει ενδιαφέροντα πολιτικά συμπεράσματα. Το πρώτο βέβαια είναι ότι ο νέος φορέας διαθέτει μία μεγάλη δεξαμενή ανθρώπων που ενδιαφέρεται για την συγκρότηση του, και δέχεται να συμμετέχει στις διαδικασίες του. Ο αριθμός των ψηφισάντων είναι πραγματικά εντυπωσιακός, καθώς με βάση τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών του 2015 ψήφισε περίπου 1 στους 3 ψηφοφόρους του Ποταμιού και της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. Το ποσοστό της αντίστοιχης διαδικασίας στη ΝΔ (η οποία επίσης χαρακτηρίστηκε επιτυχημένη) ήταν κάτω από 1 στους 4.
Η εικόνα αυτή συνάδει και με δημογραφικά στοιχεία που έχουμε δει παλαιότερα για το προφίλ των ψηφοφόρων της Δημοκρατικής Συμπαράταξης η οποία, ακόμα και αν κανείς θεωρήσει δεδομένη την προσχώρηση του Ποταμιού στο νέο φορέα, είναι ο βασικός πυλώνας του εγχειρήματος. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Δημοκρατική Συμπαράταξη και κατά συνέπεια ο νέος φορέας έχει σοβαρό πρόβλημα απήχησης στις νεώτερες και μεσαίες ηλικίες. Αν κανείς συνδυάσει αυτά τα δεδομένα με το γεγονός ότι τα δημοσκοπικά ποσοστά της ΔΗΣΥ παραμένουν στάσιμα εδώ και πολλούς μήνες σε ένα επίπεδο λίγο πάνω από την εκλογική της επίδοση καταλήγει σε μία εικόνα γενικής στασιμότητας. Κάποιοι αναλυτές έσπευσαν να προβλέψουν μετά τον πρώτο γύρο αυτών των εκλογών ότι οι δημοσκοπικές επιδόσεις του νέου φορέα θα είναι αισιόδοξες. Προσωπικά δεν έχω λόγους να πιστεύω κάτι τέτοιο αν ο ίδιος ο φορέας δεν δώσει σαφή σημάδια αλλαγής και ανανέωσης.
Για όσους από εμάς ζητούν ο νέος φορέας να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή της χώρας, αυτή η εικόνα στασιμότητας είναι πολύ σοβαρή, μπορεί να υπονομεύσει το σύνολο του εγχειρήματος, και για αυτό το λόγο πρέπει να αλλάξει άμεσα. Η μεγάλη ευκαιρία για αυτήν την αλλαγή είναι ο δεύτερος γύρος των εκλογών την ερχόμενη Κυριακή.
Οι ιδεολογικές και προγραμματικές διαφορές των δύο υποψηφίων είναι πράγματι μικρές. Στην πολιτική όμως, εκτός από τις ιδεολογίες και τα προγράμματα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι συμβολισμοί, και σε αυτόν τον τομέα η διαφορά μεταξύ των δύο προσωπικοτήτων είναι, τολμώ να πω, χαώδης. Η κ. Γεννηματά, μπορεί να κράτησε ζωντανή την παράταξή της στα δύσκολα, δε δείχνει όμως ικανή να βοηθήσει το νέο φορέα να κάνει τα επόμενά του βήματα. Το γεγονός ότι είναι κόρη ενός ιστορικού στελέχους του ΠΑΣΟΚ, μπορεί να συσπειρώνει ορισμένους από τους παλιούς οπαδούς του κινήματος, αλλά σίγουρα δεν ελκύει, ίσως ακόμα και να απωθεί, τις νεώτερες ηλικίες, που νιώθουν προδομένες από εκείνη την πολιτική γενιά και τσουβαλιάζουν, πολύ άδικα πράγματι, άξιους πολιτικούς και μη. Δε θα είναι άδικος κανείς εξάλλου αν της αποδώσει και το μέρος των ευθυνών που της αναλογεί για την κατάσταση στασιμότητας που περιγράφηκε παραπάνω.
Ο κ. Ανδρουλάκης από την άλλη είναι πολιτικά αυτοδημιούργητος, καθώς προέρχεται από μη πολιτική οικογένεια της επαρχίας. Χωρίς κάποια σημαντική εισοδηματική επιφάνεια, ταυτίζεται ο ίδιος τόσο με τις ηλικιακές όσο και με τις κοινωνικές τάξεις με τις οποίες ο νέος φορέας, αν φιλοδοξεί να επιτύχει, οφείλει να επανασυνδεθεί. Έχοντας μείνει εξάλλου όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια συνεπής στην παράταξή του έχει και εκείνος την εμπιστοσύνη της βάσης του ΠΑΣΟΚ και συνεπώς μεγάλου μέρους της βάσης του νέου φορέα, κάτι που είναι βασική προϋπόθεση για όποιον βρεθεί στο τιμόνι του εγχειρήματος. Με άλλα λόγια, αν η παράταξη δεν είχε έναν Ανδρουλάκη θα έπρεπε να τον εφεύρει.
Και εδώ να εξηγηθώ προσωπικά. Τον κ. Ανδρουλάκη τον γνωρίζω ελάχιστα. Έχουμε ανταλλάξει μερικές κουβέντες σε εκδηλώσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς (επί ιδεολογικών θεμάτων) και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας. Θεωρώ ωστόσο ότι η εκλογή ενός ανθρώπου με τη δική του κοινωνική και πολιτική προέλευση, αλλά και τις πολιτικές θέσεις που βρίσκονται ξεκάθαρα εντός της σοσιαλδημοκρατίας, θα εκπέμψει τα σωστά μηνύματα ανανέωσης σε αυτή τη φάση που ο νέος φορέας κάνει τα πρώτα του βήματα.
Το δεύτερο συμπέρασμα είναι η απόρριψη των ψηφοφόρων του λεγόμενου Προοδευτικού-Δημοκρατικού Κέντρου από τη βάση του νέου φορέα. Φαίνεται ότι "κοινή λογική", την οποία διατείνονται ότι πρεσβεύουν, δεν είναι και τόσο κοινή. Έχουμε ακούσει διάφορες δικαιολογίες από ανθρώπους του χώρου αυτού, πολλές από αυτές μεσσιανικού τύπου ("εμείς έχουμε δίκαιο, αλλά κανείς δε μας ακούει", "το εκλογικό σώμα είναι πλανημένο, ακούει μόνο τους λαϊκιστές", κλπ). Οι ακόλουθοι του πολιτικού αυτού ρεύματος θα πρέπει να κοπιάσουν λίγο παραπάνω και να αναλύσουν σε περισσότερο βάθος τα μηνύματα της κάλπης. Σε κάθε περίπτωση, οι μεταρρυθμιστές κεντρώοι μπορούν να έχουν χρήσιμη, ζωτικής σημασίας, προσφορά και στην παράταξη αλλά και στη χώρα συνολικά.
Τα πράγματα ωστόσο δεν είναι όλα ρόδινα. Μια ματιά στα ενδιαφέροντα δημογραφικά στοιχεία που δημοσίευσε η Ανεξάρτητη Επιτροπή Διαδικασιών και Δεοντολογίας (η οποία μαζί με τους πολυάριθμους εθελοντές δικαίως λαμβάνει τα εύσημα για την άρτια οργάνωση της όλης διαδικασίας) αποτυπώνει αυτό που όσοι ασχολούνται με το χώρο, αλλά και όσοι έζησαν από πολύ κοντά αυτή την εκλογική αναμέτρηση, γνωρίζουν πολύ καλά: η απήχηση τις διαδικασίας στις νεώτερες ηλικίες είναι φτωχή (μόλις 47000 μέχρι 44 ετών), ενώ σχεδόν οι μισοί από τους ψηφοφόρους είναι ηλικίας άνω των 65 ετών.
Τα πράγματα ωστόσο δεν είναι όλα ρόδινα. Μια ματιά στα ενδιαφέροντα δημογραφικά στοιχεία που δημοσίευσε η Ανεξάρτητη Επιτροπή Διαδικασιών και Δεοντολογίας (η οποία μαζί με τους πολυάριθμους εθελοντές δικαίως λαμβάνει τα εύσημα για την άρτια οργάνωση της όλης διαδικασίας) αποτυπώνει αυτό που όσοι ασχολούνται με το χώρο, αλλά και όσοι έζησαν από πολύ κοντά αυτή την εκλογική αναμέτρηση, γνωρίζουν πολύ καλά: η απήχηση τις διαδικασίας στις νεώτερες ηλικίες είναι φτωχή (μόλις 47000 μέχρι 44 ετών), ενώ σχεδόν οι μισοί από τους ψηφοφόρους είναι ηλικίας άνω των 65 ετών.
| 17 - 24 | 2% |
| 25 - 34 | 9% |
| 35 - 44 | 11% |
| 45 - 54 | 16% |
| 55 - 64 | 25% |
| 65+ | 47% |
Η εικόνα αυτή συνάδει και με δημογραφικά στοιχεία που έχουμε δει παλαιότερα για το προφίλ των ψηφοφόρων της Δημοκρατικής Συμπαράταξης η οποία, ακόμα και αν κανείς θεωρήσει δεδομένη την προσχώρηση του Ποταμιού στο νέο φορέα, είναι ο βασικός πυλώνας του εγχειρήματος. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Δημοκρατική Συμπαράταξη και κατά συνέπεια ο νέος φορέας έχει σοβαρό πρόβλημα απήχησης στις νεώτερες και μεσαίες ηλικίες. Αν κανείς συνδυάσει αυτά τα δεδομένα με το γεγονός ότι τα δημοσκοπικά ποσοστά της ΔΗΣΥ παραμένουν στάσιμα εδώ και πολλούς μήνες σε ένα επίπεδο λίγο πάνω από την εκλογική της επίδοση καταλήγει σε μία εικόνα γενικής στασιμότητας. Κάποιοι αναλυτές έσπευσαν να προβλέψουν μετά τον πρώτο γύρο αυτών των εκλογών ότι οι δημοσκοπικές επιδόσεις του νέου φορέα θα είναι αισιόδοξες. Προσωπικά δεν έχω λόγους να πιστεύω κάτι τέτοιο αν ο ίδιος ο φορέας δεν δώσει σαφή σημάδια αλλαγής και ανανέωσης.
Για όσους από εμάς ζητούν ο νέος φορέας να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή της χώρας, αυτή η εικόνα στασιμότητας είναι πολύ σοβαρή, μπορεί να υπονομεύσει το σύνολο του εγχειρήματος, και για αυτό το λόγο πρέπει να αλλάξει άμεσα. Η μεγάλη ευκαιρία για αυτήν την αλλαγή είναι ο δεύτερος γύρος των εκλογών την ερχόμενη Κυριακή.
Οι ιδεολογικές και προγραμματικές διαφορές των δύο υποψηφίων είναι πράγματι μικρές. Στην πολιτική όμως, εκτός από τις ιδεολογίες και τα προγράμματα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι συμβολισμοί, και σε αυτόν τον τομέα η διαφορά μεταξύ των δύο προσωπικοτήτων είναι, τολμώ να πω, χαώδης. Η κ. Γεννηματά, μπορεί να κράτησε ζωντανή την παράταξή της στα δύσκολα, δε δείχνει όμως ικανή να βοηθήσει το νέο φορέα να κάνει τα επόμενά του βήματα. Το γεγονός ότι είναι κόρη ενός ιστορικού στελέχους του ΠΑΣΟΚ, μπορεί να συσπειρώνει ορισμένους από τους παλιούς οπαδούς του κινήματος, αλλά σίγουρα δεν ελκύει, ίσως ακόμα και να απωθεί, τις νεώτερες ηλικίες, που νιώθουν προδομένες από εκείνη την πολιτική γενιά και τσουβαλιάζουν, πολύ άδικα πράγματι, άξιους πολιτικούς και μη. Δε θα είναι άδικος κανείς εξάλλου αν της αποδώσει και το μέρος των ευθυνών που της αναλογεί για την κατάσταση στασιμότητας που περιγράφηκε παραπάνω.
Ο κ. Ανδρουλάκης από την άλλη είναι πολιτικά αυτοδημιούργητος, καθώς προέρχεται από μη πολιτική οικογένεια της επαρχίας. Χωρίς κάποια σημαντική εισοδηματική επιφάνεια, ταυτίζεται ο ίδιος τόσο με τις ηλικιακές όσο και με τις κοινωνικές τάξεις με τις οποίες ο νέος φορέας, αν φιλοδοξεί να επιτύχει, οφείλει να επανασυνδεθεί. Έχοντας μείνει εξάλλου όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια συνεπής στην παράταξή του έχει και εκείνος την εμπιστοσύνη της βάσης του ΠΑΣΟΚ και συνεπώς μεγάλου μέρους της βάσης του νέου φορέα, κάτι που είναι βασική προϋπόθεση για όποιον βρεθεί στο τιμόνι του εγχειρήματος. Με άλλα λόγια, αν η παράταξη δεν είχε έναν Ανδρουλάκη θα έπρεπε να τον εφεύρει.
Και εδώ να εξηγηθώ προσωπικά. Τον κ. Ανδρουλάκη τον γνωρίζω ελάχιστα. Έχουμε ανταλλάξει μερικές κουβέντες σε εκδηλώσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς (επί ιδεολογικών θεμάτων) και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας. Θεωρώ ωστόσο ότι η εκλογή ενός ανθρώπου με τη δική του κοινωνική και πολιτική προέλευση, αλλά και τις πολιτικές θέσεις που βρίσκονται ξεκάθαρα εντός της σοσιαλδημοκρατίας, θα εκπέμψει τα σωστά μηνύματα ανανέωσης σε αυτή τη φάση που ο νέος φορέας κάνει τα πρώτα του βήματα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου